Wiele osób uważa, że mediacja rodzinna jest pewnego rodzaju terapią, dzięki której skonfliktowane rodziny odzyskują wewnętrzny spokój i uczą się prawidłowo funkcjonować. Jednak w rzeczywistości tak nie jest.  Mediacja i terapia to odmienne procedury. W tym miejscu postaram się wykazać zasadnicze różnice miedzy nimi.

       Podstawowym celem terapii jest zmiana zaburzonego (nieprawidłowego, wadliwego) funkcjonowania jednostki lub rodziny. Aby tego dokonać terapeuta podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do wywołania trwałych, głębokich przemian w kliencie (klientach), w jego (ich) psychice, świadomości i zachowaniu. Terapeuta często odwołuje się do przeszłości,  zachęcając  do poszukiwania w niej źródła konkretnych postaw i zachowań. W terapii bardzo dużą uwagę przykłada się do emocji, poszukuje się ich przyczyn i zajmuje ich konsekwencjami.

    Celem mediacji natomiast jest ułatwienie (a czasem wręcz umożliwienie) stronom dojścia do akceptowanego przez nie porozumienia. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że porozumienie to dotyczy konkretnego problemu (problemów), z którym zgłaszają się strony. Mediator nie narzuca własnych rozwiązań, a jego działania są zorientowane głównie na „tu i teraz”, tak aby wzajemne uprzedzenia i wrogie emocje nie przeszkadzały stronom w rozwiązaniu konkretnego sporu.

Różnice miedzy mediacją a terapią wiążą się także z odmiennymi rolami pełnionymi przez mediatora i terapeutę:

    Terapeuta, w oparciu o swoją wiedzę i zgodnie z paradygmatem swojej orientacji terapeutycznej interpretuje znaczenie problemów i zachowań klientów – tym samym dokonuje „diagnozy zaburzenia’. Następnie, stawiając za cel swych oddziaływań „zdrowie klienta”, dąży do spowodowania konkretnych zmian w pacjencie. To on określa jaki jest ich pożądany zakres i sugeruje konkretne zachowania, mające te zmiany wywołać. Terapeuta jest zatem ekspertem od rozwiązań.

    Mediator pełni rolę wyłącznie proceduralną. Dba o to, by zredukować konflikt między stronami przez ułatwianie im komunikacji, pomoc w wyrażeniu i zrozumieniu potrzeb i wzajemnych oczekiwań. Ma zapewnić stronom poczucie bezpieczeństwa i wzajemnego zaufania tak, by zminimalizować ich wrogość i przez to umożliwić im wspólną pracę nad ustaleniem warunków, na których oprą swoje porozumienie.
W mediacji uznaje się, że strony są ekspertami od własnego konflikt i że jedynie one mogą wypracować najlepsze porozumienie, dlatego mediator nie sugeruje rozwiązań i nie ocenia. Mediator jest więc ekspertem od technik rozwiązywania konfliktów i wspierania negocjacji, nie zaś od treści (przedmiotu) sporu.