źródło:   

Komisja Nadzoru Finansowego to organ nadzorujący ubezpieczenia, rynek kapitałowy i fundusze emerytalne.  Od dłuższego czasu trwają prace nad utworzeniem działającego przy Komisji sądu polubownego.  

Sąd ten będzie działał w oparciu o Alternatywne Metodach Rozstrzygania Sporów (ADR) a dokładniej o mediacje i arbitraż. Mediacja, jako jeden ze sposobów na zawarcie ugody, została wprowadzona do polskiego prawa w 2005 roku. Wielokrotnie udowodniono, że udział mediatora w negocjacjach między skonfliktowanymi stronami zdecydowanie zwiększa prawdopodobieństwo zawarcia porozumienia nawet gdy sprawa wiązała się z dużą ilością negatywnych emocji.

Arbitraż,  w odróżnieniu od mediacji w znacznym stopniu nawiązuje do procedur sądowych. Jednak w przeciwieństwie do wyroków sędziego  orzeczenie arbitra nie zamyka sprawy. Wymaga ono jeszcze uznania lub stwierdzenia wykonalności przez sąd.

Dziś na rynku finansowym istnieją sądy polubowne dla poszczególnych branż. Dwa z nich (Bankowy Arbitraż Konsumencki oraz Sąd Polubowny przy Związku Banków Polskich) działają na stałe, inne powoływane są ad hoc  do konkretnych spraw.  Od trzech lat funkcjonuje także Sąd Polubowny przy Rzeczniku Ubezpieczonych. Rozstrzyga on spory z zakładami ubezpieczeń, powszechnymi towarzystwami emerytalnymi, Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym oraz Polskim Biurem Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Niebawem przy KNF rozpocznie swoją działalność sąd polubowny dla całego rynku finansowego.  W skład jego kompetencji wejdzie nie tylko rozstrzyganie sporów między instytucjami finansowymi i ich klientami ale także konflikty między instytucjami jako takimi np. bankami.

Projekt regulaminu nowopowstającego sądu polubownego zakłada powołanie  przez przewodniczącego KNF dwunastu arbitrów i dziesięciu mediatorów. Następni arbitrowie zostaną wybrani przez zgromadzenie arbitrów. Ich kadencja będzie wynosiła pięć lat.  Warunkiem jest, by co trzeci arbiter posiadał wykształcenie prawnicze. Zarówno wygaśniecie mandatu jak i odwołanie arbitra ze stanowiska musi zatwierdzić KNF. Identyczne regulacje odnoszą się do mediatorów. Regulamin sądu nie przewiduje powództwa wzajemnego ani interwencji ubocznej.

Koszty zostały ograniczone do opłaty wpisowej. Gdy sprawa będzie rozpatrywana przez jednego arbitra wyniesie ona zaledwie 50 złotych. W przypadku konieczności powołania większej liczby arbitrów taryfa ta będzie wyższa, przy czym w regulaminie zastrzeżono, że w sprawach typowo konsumenckich wpisowe będzie niższe niż w innych sądach. Wartość zbliżoną do spotykanej na rynku arbitrażu wpis osiągnie przy wartości przedmiotu sporu przekraczającej milion złotych.

Pozycja sądu polubownego przy KNF będzie zależeć od pierwszych rozstrzygnięć. To dzięki nim potencjalni klienci będą mogli ocenić stopień jego bezstronności. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że sukces tej idei przyczyni się do powstania konkurencji między sądami i w konsekwencji doprowadzi do przywrócenia wiary w możliwość skutecznego i szybkiego rozstrzygania sporów.

Źródło: Rzeczpospolita 09.10.2007